Kodeks pracy z komentarzem redakcji. Stan prawny na 1 stycznia 2026 r.

USTAWA Z DNIA 26 CZERWCA 1974 R. KODEKS PRACY

(publikacja: Dz. U. z 2025 r. poz. 277; ostatnia zmiana w Dz. U. poz. 1661) Preambuła (uchylona)

DZIAŁ PIERWSZY - Przepisy ogólne

Rozdział I Przepisy wstępne Art. 1. (Przedmiot regulacji) Kodeks pracy określa prawa i obowiązki pracowników i pracodawców. Art. 2. (Definicja pracownika) Pracownikiem jest osoba zatrudniona (...)

DZIAŁ DRUGI - Stosunek pracy

Rozdział I Przepisy ogólne Art. 22. (Cechy charakterystyczne stosunku pracy) § 1. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na (...)

DZIAŁ TRZECI - Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia

Rozdział I Ustalanie wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą Art. 77 1 . (Układy zbiorowe pracy) Warunki wynagradzania za pracę i przyznawania (...)

DZIAŁ CZWARTY - Obowiązki pracodawcy i pracownika

Rozdział I Obowiązki pracodawcy Art. 94. (Zakres obowiązków pracodawcy) Pracodawca jest obowiązany w szczególności: 1) zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania (...)

DZIAŁ PIĄTY - Odpowiedzialność materialna pracowników

Rozdział I Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy Art. 114. (Odpowiedzialność za naruszenie obowiązków) Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej (...)

DZIAŁ SZÓSTY - Czas pracy

Rozdział I Przepisy ogólne Art. 128. (Definicje związane z czasem pracy) § 1. Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w (...)

DZIAŁ SIÓDMY - Urlopy pracownicze

Rozdział I Urlopy wypoczynkowe Art. 152. (Niezbywalne prawo do urlopu) § 1. Pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, zwanego dalej "urlopem". § (...)

DZIAŁ ÓSMY - Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem

Art. 175 1 . (Zakres podmiotowy) Ilekroć w przepisach działu jest mowa o: 1) ubezpieczonej - matce dziecka - należy przez to rozumieć matkę dziecka (...)

DZIAŁ DZIEWIĄTY - Zatrudnianie młodocianych

Rozdział I Przepisy ogólne Art. 190. (Definicja pracownika młodocianego) § 1. Młodocianym w rozumieniu kodeksu jest osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 (...)

DZIAŁ DZIESIĄTY - Bezpieczeństwo i higiena pracy

Rozdział I Podstawowe obowiązki pracodawcy Art. 207. (Zakres obowiązków pracodawcy) § 1. Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Na (...)

DZIAŁ JEDENASTY - (zawierający art. 238-241³⁰ - uchylony)

(zawierający art. 238-241 30 - uchylony)

DZIAŁ DWUNASTY - Rozpatrywanie sporów o roszczenia ze stosunku pracy

Rozdział I Przepisy ogólne Art. 242. (Dochodzenie roszczeń ze stosunku pracy) § 1. Pracownik może dochodzić swych roszczeń ze stosunku pracy na drodze sądowej. § (...)

DZIAŁ TRZYNASTY - Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika

(oznaczenie oraz tytuł rozdziału I - uchylone) Art. 281. (Rodzaje wykroczeń) § 1. Kto, będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu: 1) zawiera umowę cywilnoprawną (...)

DZIAŁ CZTERNASTY - Przedawnienie roszczeń

Art. 291. (Terminy przedawnienia roszczeń) § 1. Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. (...)

DZIAŁ CZTERNASTY^a - (zawierający art. 295¹ i art. 295² - uchylony)

(zawierający art. 295 1 i art. 295 2 - uchylony)

DZIAŁ PIĘTNASTY - Przepisy końcowe

Art. 296. (uchylony) Art. 297. (Upoważnienie do wydania rozporządzenia) Minister Pracy i Polityki Socjalnej* ) określi w drodze rozporządzenia: 1) sposób ustalania wynagrodzenia: a) przysługującego (...)

USTAWA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2025 R. O ZMIANIE USTAWY - KODEKS PRACY ORAZ NIEKTÓRYCH INNYCH USTAW (WYCIĄG)

(publikacja: Dz. U. z 2025 r. poz. 1423) - wyciąg - Art. 1.-4. (pominięto) Art. 5. 1. Jeżeli pracownik zatrudniony w dniu wejścia w życie (...)

KOMENTARZ REDAKCJI

Nominalny czas pracy w jednomiesięcznych okresach rozliczeniowych w 2026 r.

Obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym oblicza się na zasadach określonych w art. 130 § 1-2 K.p., tj.: mnożąc 40 godzin (norma (...)

Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2026 r.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773), (...)

Wynagrodzenie przestojowe oraz za miesiąc, w którym nie zaplanowano pracy

Pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej świadczenia, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie, które nie może być niższe (...)

Odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania z tytułu naruszenia przepisów prawa oraz mobbingu

Odszkodowanie w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (czyli od 1 stycznia 2026 r. - nie niższe niż 4.806 zł ) przysługuje: osobie, (...)

Odprawa tzw. ekonomiczna

Pracodawcy objęci przepisami ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z (...)

Dodatek za pracę w nocy

Za każdą godzinę pracy w porze nocnej pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę (art. 151 (...)

Wynagrodzenie chorobowe dla pracowników w wieku 50+

W 2026 r. pracownik, który najpóźniej 31 grudnia 2025 r. ukończył 50. rok życia (tj. urodzony najpóźniej 31 grudnia 1975 r.), za czas niezdolności do (...)

Najniższa podstawa wymiaru i stawka dzienna wynagrodzenia chorobowego i zasiłków z ubezpieczeń społecznych

Podstawę wymiaru świadczeń chorobowych, tj. wynagrodzenia chorobowego i zasiłków z ubezpieczeń społecznych, stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, (...)

Kwota wolna od potrąceń

Zgodnie z art. 87 1 K.p., wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości: 1) minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych (...)

Współczynnik do obliczania ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy w 2026 r.

W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny (art. 171 § 1 (...)

Niedziele handlowe w 2026 r.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (...)

Zakres informacji przekazywanych kandydatowi do pracy

Z dniem 24 grudnia 2025 r. weszła w życie ustawa z dnia 4 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy (Dz. U. poz. (...)

Więcej okresów aktywności zawodowej zaliczanych do stażu pracy

Z dniem 1 stycznia 2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych (...)

Nowe przepisy o zawieraniu układów zbiorowych pracy oraz ewidencjonowaniu układów i innych porozumień zbiorowych

Od 13 grudnia 2025 r. obowiązują przepisy ustawy z dnia 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (Dz. U. poz. 1661), (...)

Termin wypłaty ekwiwalentu za urlop, postać dokumentów przekazywanych pracodawcy

Na dzień oddania niniejszego dodatku do druku na podpis Prezydenta oczekuje ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz (...)

Projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub o jednakowej wartości

Na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji (www.legislacja.gov.pl) dostępny jest projekt z 12 grudnia 2025 r. ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i (...)

Urlop wypoczynkowy podejmującego pierwszą pracę w ramach stosunku pracy legitymującego się nowymi okresami aktywności stażowej

Pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy, w roku kalendarzowym jej podjęcia, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu (...)

Dalsze zatrudnianie pracownika młodocianego po zdaniu egzaminu dyplomowego

Według art. 190 K.p., pracownikiem młodocianym jest osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat. Zgodnie z literalną wykładnią tego przepisu, jest nim (...)

Pierwszy dodatkowy urlop z tytułu niepełnosprawności w razie rozwiązania umowy o pracę

Osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym (jeżeli nie jest uprawniona do (...)

Udzielanie urlopów lub zwolnień od pracy w świetle stanowiska GIP oraz MRPiPS

Przepisy Kodeksu pracy - oprócz urlopu wypoczynkowego - przewidują możliwość skorzystania przez pracownika z różnego rodzaju urlopów oraz zwolnień od pracy (na zasadach określonych w (...)

Korzystanie ze zwolnienia od pracy na dziecko w wieku do 14 lat i wynagrodzenie za jego okres

Na podstawie art. 188 § 1 K.p., pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy (...)

Delegowanie poza stałe miejsce pracy pracownika wychowującego dziecko do ukończenia przez nie 8. roku życia

Przepis art. 178 § 2 K.p. stanowi, że: "Pracownika wychowującego dziecko do ukończenia przez nie 8. roku życia nie wolno bez jego zgody zatrudniać w (...)

Termin przekazywania raty odpisów na ZFŚS

Pracodawcy obligatoryjnie tworzący zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, dalej Fundusz, przekazują na rachunek bankowy Funduszu kwotę stanowiącą równowartość dokonanych odpisów i zwiększeń naliczonych na dany rok (...)

Granica potrącenia i kwota wolna od potrąceń w razie dwóch wypłat w danym miesiącu - stanowisko GIP

W praktyce może zdarzyć się, że pracownik, którego wynagrodzenie jest zajęte na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, w tym samym miesiącu uzyskuje w różnych (...)